Kinderdiabeteszorg Ziekenhuis Bethesda is teamwerk

De 43 kinderen die in Ziekenhuis Bethesda onder behandeling en controle staan, hebben vrijwel allemaal diabetes type 1. Het eigen afweersysteem is dan van slag. Dat systeem ruimt normaal gesproken ziektes op in het lichaam, maar bij diabetes type 1 vernielt het ook cellen die insuline aanmaken. In tegenstelling tot diabetes type 2 (waarbij de alvleesklier te weinig insuline produceert) wordt bij type 1 helemaal geen insuline aangemaakt. "Daarom zijn patiënten met type 1 - jong en oud - aangewezen op insulinepennen of -pompen", lichten kinderartsen Nies Muis en Albert Stege toe.

Spoedopname

De eerste verschijnselen van diabetes type 1 zijn gewichtsverlies, veel drinken en plassen en lusteloosheid. Als de huisarts via een vingerprik een te hoge bloedsuikerwaarde constateert, wordt het kind met spoed naar het ziekenhuis verwezen. "Als je diabetes te laat behandelt, kan dat zeer ernstige consequenties hebben", waarschuwt Faassen. "Van misselijkheid en braken tot vergaande ontregeling van de stofwisseling en bewusteloosheid."
Wanneer uit laboratoriumonderzoek blijkt dat er sprake is van diabetes, wordt het kind circa vijf dagen in Ziekenhuis Bethesda opgenomen. De eerste prioriteit is herstel van de ontregelde stofwisseling, de bloedsomloop en het bloedglucosegehalte. Daartoe schrijft de kinderarts insuline voor, die via een speciale pen of pomp wordt toegediend. "Voor kinderen is het natuurlijk heel ingrijpend als zij vier keer per dag geprikt moeten worden. Om te voorkomen dat het een trauma wordt, schakelen we vaak de hulp in van een pedagogisch medewerker. Die gebruikt speciale ontspanningsoefeningen om eventuele prikangst te verminderen."

Voorlichting

Behalve aandacht voor (het toedienen van) medicatie volgen kind en ouders tijdens de opname een uitgebreid scholingstraject. "Mijn collega Berta Korterink en ik leren hen wat ze mogen eten en hoe zij hun bloedsuikerwaarde kunnen controleren. Verder geven we voorlichting over de invloed van sport en activiteiten op de insulinebehoefte." Niet alleen het kind heeft hun aandacht, ook de rest van het gezin en zelfs de klasgenootjes worden door de kinderdiabetesverpleegkundigen uitgebreid geïnformeerd.
Na de ziekenhuisopname houden Faassen en Korterink een tijdlang dagelijks contact met het betreffende gezin. Ook als de behandeling van diabetes eenmaal een plekje in het dagelijks leven heeft gekregen, blijft het kind onder controle van het ziekenhuis. Elke drie maanden staat een bezoek gepland aan het multidisciplinaire diabetesspreekuur. Dat betekent dat kinderartsen, een diabetesverpleegkundige, een diëtiste en een orthopedagoog samenwerken om de best mogelijke zorg te bieden. Daarnaast is buiten deze vaste afspraken contact mogelijk met het diabetesteam. "Kinderen en hun ouders kunnen altijd contact met ons opnemen", verzekert Faassen.
Aan het eind van de puberteit wordt de behandeling van de jongeren overgedragen aan de internist van het Bethesda Diabetescentrum. "In die overgangsfase is intensieve samenwerking met het diabetesteam voor de volwassenen van groot belang."

Diabij

Kinderen en jongeren zijn altijd in ontwikkeling en dat geldt natuurlijk ook voor jonge diabetespatiënten. "Het is daarom belangrijk dat de behandeling en begeleiding zijn afgestemd op hun ontwikkelingsfase", benadrukken de kinderartsen. Om hen deze complexe zorg te kunnen geven, hebben kinderdiabetesteams uit ziekenhuizen in Drenthe en Noord-Overijssel hun krachten gebundeld. Dit samenwerkingsverband luistert naar de naam Diabij, oftewel diabeteszorg voor kinderen dichtbij huis. "Door kennis uit te wisselen en zaken op elkaar af te stemmen, verbetert de kwaliteit van de diabeteszorg. Daar dragen we graag ons steentje aan bij."

Kinderdiabetesverpleegkundige Tammy Faassen speelt een potje tafelvoetbal met Shae van Dalen. "Ons diabetesprogramma biedt ook ruimte aan ontspanning." (Foto: Dirk-Jan van Dijk)