Ziekenhuis Bethesda rekent af met slaapapneu

Eerst enkele feiten. OSAS komt het meeste voor bij mannen boven de vijftig met overgewicht. Sommige lichamelijke afwijkingen vergroten de kans op apneus, zoals een smalle overgang van de keelholte naar de bovenste luchtwegen. OSAS wordt versterkt door slaap- en kalmeringsmiddelen en alcohol. Slechts een klein deel van de apneupatiënten wordt daarvoor behandeld. Enkele honderdduizenden patiënten blijven ‘gewoon’ met klachten rondlopen. ‘OSAS is een verborgen epidemie’, concludeert neuroloog Peter Oomes.

OSAS begint vaak met vage klachten. Patiënten zijn snel vermoeid, prikkelbaar en voelen zich niet lekker. Overdag vallen ze snel in slaap en ook concentratieverlies behoort tot de symptomen. De klachten kunnen uitmonden in hoge bloeddruk en hartritmestoornissen. ‘Daarom is het heel belangrijk om OSAS-klachten vroegtijdig te herkennen en te behandelen.’

Bundelen

Patiënten die door hun huisarts naar de Hoogeveense OSAS-poli worden verwezen, worden uitgebreid onderzocht, behandeld en begeleid. De patiënt meldt zich allereerst bij verpleegkundig specialist Frieda Pijnacker, die de medische voorgeschiedenis (anamnese) in kaart brengt. Soms wordt besloten tot een slaaponderzoek, dat de patiënt thuis kan ondergaan. Vervolgens wordt de patiënt verwacht op het spreekuur van de longarts, de neuroloog en de KNO-arts. ‘Door deze afspraken zoveel mogelijk te bundelen, hoeft de patiënt maar één keer naar het ziekenhuis te komen’, benadrukt longarts Femke Harding.

De longarts onderzoekt of er sprake is van specifieke longproblemen en kan aanvullend longfunctieonderzoek aanvragen. De KNO-arts stelt vast waar het snurkgeluid precies vandaan komt en verricht zo nodig een zogeheten slaapscopie. ‘Daarmee kan ik de exacte locatie van de vernauwing in beeld brengen’, verklaart Hoogervorst. Tot slot bekijkt neuroloog Oomes of de slaperigheid andere oorzaken heeft, zoals slaapziekte, neurologische aandoeningen of het restless legs syndroom. ‘Eventueel verwijs ik de patiënt door voor een uitgebreide slaapregistratie of EEG-onderzoek.’

Behandeling

Nadat de patiënt door de drie specialisten is onderzocht, bespreken zij hun bevindingen tijdens hun wekelijkse OSAS-spreekuur. Vervolgens stellen zij gezamenlijk een behandelplan op waarbij vooral de ernst van de OSAS, maar ook de wensen en mogelijkheden van de patiënt leidend zijn. Een van de opties betreft het gebruik van de cpap, een luchtpomp die de luchtwegen tijdens de slaap openhoudt. ‘Daarmee worden apneus voorkomen’, licht Harding toe. Ook het verwijderen van de amandelen of een deel van de huig en het gebruik van een anti-snurkbeugel bieden doorgaans goede resultaten.

Volgens de drie betrokken specialisten heeft de OSAS-poli grote voordelen. ‘Allereerst voor de patiënt, want die wordt nu snel en grondig onderzocht.’ Ook de specialisten zelf zijn gebaat bij deze samenwerking. ‘Dankzij dit gezamenlijke spreekuur leren we veel van elkaar.’ Tot slot wijzen zij op de rol van de verpleegkundig specialist. ‘Zij fungeert als spin in het web en als laagdrempelig aanspreekpunt. Patiënten weten haar goed te vinden.’

‘Snurker houdt camping uit zijn slaap’

Ook als er ‘slechts’ sprake is van goedaardig snurken (dus geen OSAS), zijn de gevolgen soms groot. KNO-arts Hoogervorst noemt het voorbeeld van een snurker die de hele camping uit zijn slaap houdt. Dichterbij huis, in de eigen slaapkamer, kan snurken eveneens tot grote (echtelijke) problemen leiden. Soms is een simpele ingreep voldoende om de snurker het zwijgen op te leggen. ‘Ook een anti-snurkbeugel biedt vaak goede resultaten’, weten KNO-artsen Hoogervorst en Lugtenborg. Hun devies? ‘Meld je bij de huisarts als snurken tot problemen leidt.’

Verpleegkundig specialist Frieda Pijnacker, neuroloog Peter Oomes, KNO-arts Guido Hoogervorst en longarts Femke Harding (v.l.n.r.) ‘Apneupatiënten hebben veel baat bij het OSAS-spreekuur.’ (Foto: Jan Poppema).