Miskraam

Er is sprake van een spontane miskraam, wanneer een zwangerschap vóór de 16e week spontaan verloren gaat. Dit gebeurt in 10 - 15% van alle zwanger­schap­pen. Een spontane miskraam is dus helaas niet zeld­zaam!

Oorzaak

De oorzaak is meestal onbekend! Wel blijkt er in veel gevallen een ernstige aanlegstoornis van de vrucht te zijn. De vrucht zal zich dan niet verder ontwikkelen. Noch uzelf, noch de arts kan iets doen om een dergelijke miskraam te voorkomen.
Een miskraam wordt dus bijna nooit veroorzaakt door bepaalde gebeurtenissen vooraf.

Verloop

Wat gebeurt er nu precies bij een spontane miskraam? Eerst sterft het vruchtje af. Soms is er nauwelijks een baby’tje in aanleg aanwezig. De aanleg van de placenta (moeder­koek of nageboorte) sterft vaak nog niet af en groeit soms nog door. Ook de productie van zwanger­schaps­hormonen gaat nog een tijdje door.

Geleidelijk aan gaat ook de placenta minder werken en ontstaan er verschijnse­len van een dreigende mis­kraam: eerst bloedverlies, daarna baarmoeder­krampen en het opengaan van de baarmoedermond. Tenslotte wordt het vruchtje uitge­stoten.

Verschijnselen

Aanvankelijk merkt u dus vaak niets, het afsterven van het vruchtje gebeurt onopgemerkt. Vaak ontstaat pas weken later bloed­verlies. Het eerste bloed­verlies is meestal ge­ring en daar­na kan het nog weken duren voordat de zwanger­schap wordt uitgestoten. U voelt zich in deze periode dus meestal gewoon nog zwanger. Ook de zwangerschapsreactie in de urine blijft in deze fase nog positief!

Het uitstoten van de zwanger­schap (mis­kraam) lijkt op een heel hevige menstruatie en gaat gepaard met het verlies van roodgekleurde stolsels. Het vruchtje is daar­bij vaak niet of nauwelijks herkenbaar. Soms wordt een blaasje of stukje grijswit weefsel gezien. Wanneer de zwangerschap volledig is uitgestoten, wordt het bloed­verlies minder en stoppen de krampen. Wel kunt u nog enkele weken gering bloedverlies houden.

Vaststellen

Dat de zwangerschap is misgegaan, wordt als volgt vast­gesteld:
u heeft wat bloedverlies en wordt naar de gynaecoloog verwezen voor een echo-onder­zoek. Daarbij blijkt dat er geen le­vende vrucht meer in de baarmoeder aanwe­zig is
u heeft geen klachten, maar bij het maken van een routine-echo in het begin van de zwan­gerschap, blijkt dat de vrucht niet meer leeft.

1. Spontane beloop afwachten

Vaak treedt er binnen 1 à 2 weken een miskraam op.
Meestal krijgt u nog een controleafspraak. Ook wanneer de miskraam al opgetreden is, zien wij u graag nog even terug voor een controle.

2. Misoprostol/Cytotec®

Door middel van dit medicijn kan een miskraam worden opgewekt. Het middel is oorspronkelijk bedoeld voor maagklachten, maar het heeft ook effect op de baar-moeder. Voor deze toepassing is het medicijn werk­zaam en veilig gebleken. Het is echter voor deze toe­passing niet geregistreerd. Daarom heeft uw arts uw toestemming nodig om dit medicijn om deze reden aan u toe te dienen. Wanneer dit medicijn aan u wordt voor­­ge­schreven, zal uw arts u hierover verder infor­meren.

In principe kunt u dit medicijn zelf thuis toedienen. Wanneer de zwangerschap verder gevorderd is, kan deze behandeling in het ziekenhuis plaatsvinden.
Soms is de miskraam die optreedt niet compleet, het kan dan nodig zijn alsnog een curettage te verrichten.

3. Na zuigcurettage

Een zuigcurettage gebeurt in het ziekenhuis, maar u kunt meestal dezelfde dag weer naar huis. U kunt zich enkele dagen wat slap voelen, maar meestal bent u al snel weer in staat uw gewone bezigheden te hervatten. Het bloedverlies stopt meestal een week na de zuig­curettage. Soms duurt het langer: een enkele maal tot de eerstvolgende menstruatie. Deze kan na ongeveer vier weken optreden, maar is vaak één of meerdere weken vertraagd. U krijgt een afspraak mee voor nacontrole op de polikliniek (na ± zes weken).

Problemen / Risico's

Psychisch
De emotionele ver­werking zal de nodige tijd vragen. Dit is sterk afhan­kelijk van de eigen si­tuatie en verloopt daardoor bij iedereen weer an­ders. Aarzelt u niet om hierover met uw gynaecoloog of huisarts te praten.

Bloedverlies
Bij aanhoudend bloedverlies, is nabehandeling – in de vorm van een zuigcurettage – soms noodzakelijk.

Beschadiging
Een enkele keer wordt er tijdens de curettage met één
van de instrumenten een gaatje in de baarmoeder gemaakt. Dit geneest meestal vanzelf. Soms is het nodig om via de navel te kijken of er bloedverlies op­treedt. In ieder geval blijft u een extra nachtje ter controle.

Infectie
Een enkele keer treedt - tijdens of nà de mis­kraam - een infectie van de baar­moeder­holte op. U merkt dit aan aanhoudende of zelfs erger wor­dende pijn, rieken­de afscheiding en koorts. Als u een dergelijke infectie bij uzelf ver­moedt, kunt u het beste zo snel moge­lijk contact opnemen met de gynaeco­loog. De infectie kan behandeld worden met antibi­oti­ca.

Rhesusfactor
Wanneer de zwangerschap verder gevorderd was dan tien weken en u bent rhesus-negatief, krijgt u een ‘anti-D’-injectie om bij een volgende zwan­ger­schap rhesus­problemen te voor­komen. Ook bij een zuigcurettage wordt deze injectie gegeven.

Nieuwe zwangerschap

Na een spontane miskraam kunt u gerust weer snel zwanger worden.
Veel mensen vinden het pret­tig om eerst een menstruatie af te wachten. Dit is medisch gezien niet echt noodza­kelijk.
Bij een volgende zwangerschap is de kans op een spontane miskraam niet toegenomen en blijft dus 10-15%.
Dit betekent dat een volgende zwangerschap dus meestal wel zal lukken, maar dat een nieuwe miskraam daarbij niet is uitgesloten!

Indien bij u onverhoopt driemaal achtereen een mis­kraam optreedt, zal de gynaecoloog met u over­leggen welk nader onderzoek gewenst is.

Behandeling

De begeleiding bij een niet intacte zwangerschap hangt af van de hoeveelheid bloedverlies en de duur van de zwangerschap.

In het algemeen zijn er drie mogelijkheden:

1. het spontane beloop afwachten
2. door middel van medicijnen (Misoprostol / Cyto­tec®) opwekken van miskraam
3. een zuigcurettage: hierbij rekt de gynaecoloog de baarmoeder­mond wat op en zuigt daarna met een plastic buisje de baarmoeder leeg; dit gebeurt op de operatiekamer onder narcose of ruggenprik.

Vragen

Mocht u na het lezen van deze brochure nog vragen hebben, dan kunt u die het beste bespreken bij het eerst­volgende bezoek aan uw huisarts of gynaecoloog.

Bij dringende vragen kunt u natuurlijk ook even bellen. Telefoon zieken­huis: 0528 286 222.

Literatuurtips

“Met lege handen”
door Mc Cusinier en H.Jansen
Uitgeverij van Holkema & Warendorf

‘’Soms gaat het mis”
door Oakley/Mc Pherson/Roberts
Uitgeverij Kosmos

“Als je zwangerschap misloopt”
door M.van Buuren en W.Braam
Uitgeverij la Rivière & Voorhoeve.

De tekst van deze brochure is grotendeels gebaseerd op informatie van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie.