Topzorg

Voor de behandeling van heupartrose heeft Ziekenhuis Bethesda een TopZorg-predicaat ontvangen van zorgverzekeraar Menzis.

Inleiding

Veel mensen met een versleten heupgewricht hebben baat bij een operatie waarbij het heupgewricht vervangen wordt door een kunstheup (heupprothese). Zo’n operatie is geen kleinigheid en de revalidatie vraagt veel wilskracht en inspanning van de patiënt en van zijn/haar familie. Een goede voorbereiding en een actieve bijdrage van uzelf zorgen voor een sneller herstel.

Het heupgewricht

Het heupgewricht is een ‘kogelgewricht’. Tijdens het bewegen/lopen rolt de kop van het dijbeen soepel in de kom van het bekken. Dit wordt vergemakkelijkt door een laagje kraakbeen op de kop en in de kom. Kraakbeen is een glad en verend weefsel. Naarmate men ouder wordt, neemt dit laagje kraakbeen in dikte af.
Wanneer dit laagje te dun is geworden, geeft dat problemen bij het bewegen en er treden pijnklachten op. Wij spreken dan van slijtage (artrose) of van een versleten heup. Als medicijnen en/of fysiotherapie niet meer helpen, kan een operatie uitkomst bieden.

Voor uw operatie heeft u op verschillende momenten contact met het ziekenhuis. Wij raden u aan om u te laten vergezellen door een vaste begeleider. Deze persoon kan tijdens uw opname in het ziekenhuis voor ons de contactpersoon zijn en wij zullen hem/ haar bij de zorg betrekken.

Gang van zaken / intake gesprek

U ontvangt een oproep voor een intake gesprek met de anesthesist, de orthopedieverpleegkundige en de transferverpleegkundige. Wilt u voor dit intake gesprek de medicijndoosjes van de medicijnen die u op dat moment gebruikt, meenemen?

De anesthesist geeft u informatie over de verdoving en beoordeelt of er nog nader onderzoek nodig is door een andere specialist, bijv. een internist of een cardioloog.

De orthopedieverpleegkundige zal u vragen naar medicijngebruik, eerdere operaties, contactpersoon, thuissituatie, enz.
Ook wordt in verband met de komende operatie, uw bloeddruk, polsslag, lengte en gewicht genoteerd. Heeft u zelf nog vragen of nadere informatie, aarzelt u dan niet om dit te noemen.

Het gesprek met de transferverpleegkundige is om samen met u te bekijken welke hulp u thuis eventueel nodig heeft.

Voorlichtingsavond

Let op: de voorlichtingsavond is alleen voor patiënten die op de opnamelijst staan en geopereerd gaan worden in Ziekenhuis Bethesda.

Om u als patiënt goed te informeren op uw operatie, wordt er regelmatig een voorlichtingsavond georganiseerd. Deze  is afgestemd op patiënten die een knie- of heupoperatie moeten ondergaan. In de praktijk is gebleken dat deze mondelinge toelichting en het onderlinge contact door de patiënten zeer wordt gewaardeerd en een positief effect heeft op de revalidatie.

Voorbereiding op de operatie

U wordt op de operatiedag nuchter opgenomen. Dit betekent dat u vanaf middernacht niet meer mag eten of drinken en bij voorkeur ook niet meer roken, tenzij de anesthesist anders met u heeft afgesproken.

Belangrijke aandachtspunten en om infecties te voorkomen:

• ’s ochtends thuis douchen
• niet zelf thuis scheren.

Het operatiegebied wordt tevoren schoongemaakt en soms geschoren. Ongeveer een uur voor de operatie krijgt u een tabletje waarvan u wat slaperig kunt worden, u moet nu ook op bed blijven. Als het zover is, krijgt de verpleging bericht van de OK en wordt u naar de “verkoever” of uitslaapkamer gebracht waar u verder wordt voorbereid op de operatie.

Als u bloedverdunners (sintrom/marcoumar) gebruikt, wilt u dan op de dag van de opname het schema van de trombosedienst meenemen?

Duur van de opname

De opname duurt meestal 5 – 7 dagen.

De operatie

Tijdens de operatie worden de versleten kop en kom van de heup vervangen door een ander materiaal. Dit materiaal kan verschillend zijn en is afhankelijk van de keuze van de orthopedisch chirurg. U kunt altijd aan hem vragen welk materiaal hij bij u heeft gebruikt. De operatie duurt 1½ à 2 uur.

Direct na de operatie

Na de operatie komt u eerst op de uitslaapkamer (verkoeverkamer) terug. U kunt na de operatie misselijk zijn of pijn hebben, hiervoor kunt u medicijnen krijgen.

Ook heeft u:
• een infuus
• plastic slangetjes in het wondgebied die wond-vocht afvoeren (drains)
• mogelijk een blaaskatheter om urine af te voeren.
In de loop van de dag gaat u weer terug naar de afdeling of, indien nodig, een nacht naar de Intensive Care.

De eerste dagen na de operatie

Doorgaans worden de drains en het infuus op de eerste dag na de operatie verwijderd. De katheter wordt verwijderd als u goed kunt bewegen in bed.

Er wordt een steunkous aangemeten voor het geopereerde been. Deze kous krijgt u om stuwing in dit been zoveel mogelijk tegen te gaan. De kous wordt alleen overdag gedragen wanneer u mag lopen, ’s nachts moet de kous dus uit.

Het is mogelijk dat u na de operatie een spreidkussen tussen uw benen krijgt waardoor uw been in de goede stand ligt en u niet de neiging heeft u in bed om te draaien.

Fysiotherapie

Tijdens de opname krijgt u fysiotherapie. De fysiotherapeut leert u verschillende oefeningen en geeft u de nodige tips.

Zodra het zich toelaat, gaat u ook beginnen met lopen; iedere dag zal er geoefend worden.Gaandeweg zult u steeds meer leren en merken dat het voortbewegen steeds gemakkelijker gaat totdat u zelfstandig kunt lopen met rollator of krukken. Indien nodig, wordt er ook aandacht besteed aan het traplopen en het nemen van een stoep of drempel.In verband met de loopoefeningen is het van belang om stevige schoenen mee te nemen.

Medicijnen en risico’s van een operatie

Om het herstel te bevorderen, krijgt u tijdens uw verblijf in het ziekenhuis extra medicijnen.

Aan iedere operatie zijn risico’s aan verbonden:
- er bestaat kans dat het nieuwe gewricht uit de kom schiet.
- na elke operatie is er een kans op trombose.
- er is een kleine kans op zenuwletsel, wat kan leiden tot een klapvoet.
- als na plaatsing van het kunstgewricht een infectie optreedt, kan dat een risico betekenen voor de prothese. Antibiotica kunnen bij een infectie vaak bescherming bieden.
Het verhoogde infectierisico blijft gelden zolang u een prothese heeft.

Naar huis

Nadat de orthopeed (dit kan een andere zijn dan degene die u heeft geopereerd) heeft aangegeven dat u naar huis mag, moeten er nog een paar dingen geregeld worden.U heeft nog enige hulp nodig bij het wassen en afdrogen van de voeten en het aantrekken van de kousen. In de meeste gevallen kan de partner hier uitkomst in bieden. Is dit niet mogelijk dan wordt de thuiszorg ingeschakeld. Veelal is dit al in het intake gesprek aan de orde geweest en is de transferverpleegkundige tijdens uw opname bij u langs geweest om de zaken definitief te regelen.

Waarschijnlijk is het niet nodig dat u thuis nog fysiotherapie krijgt. Mocht dit wel het geval zijn, dan wordt een aanvraag geregeld in overleg met de arts en de afdeling fysiotherapie van het ziekenhuis.
Deze aanvraag kunt u dan na het ontslag inleveren bij een fysiotherapeut bij u in de buurt.

Controle

Ongeveer 3 à 6 weken na de operatie komt u terug op de polikliniek. Bij uw ontslag krijgt u deze afspraak mee.
Gedurende een bepaalde tijd moet u bloedverdunnende medicijnen gebruiken.

Adviezen

Voorkom ‘verkeerde’ bewegingen, de heup kan uit de kom schieten. De eerste weken moeten de spieren en kapsels gelegenheid krijgen om te herstellen.

• Zitten, op een rechte hoge stoel.
• Op het toilet indien nodig een toiletverhoger.
• Zorg thuis voor een niet te laag bed.
• Oefen dagelijks, liever een paar keer kort dan 1 keer lang.
• Gebruik voor het wandelen buiten altijd twee krukken of een rollator.
• Krukken maar ook andere hulpmiddelen zijn bij de thuiszorg te lenen.
• U mag niet bukken.
• Niet zelf schoenen aandoen / veters strikken.