Het oor

Het oor bestaat uit:

• de uitwendige gehoorgang;
• het trommelvlies met daarachter het middenoor. Hierin bevinden zich de drie gehoorbeentjes. Via de buis van Eustachius staat het middenoor in verbinding met de neuskeelholte;
• het eigenlijke gehoororgaan, ook wel het slakkenhuis genoemd.

Geluid bestaat uit luchttrillingen. Deze trillingen komen via de gehoorgang op het trommelvlies. Het trommelvlies en de gehoorbeentjes versterken de trillingen en geleiden de trillingen naar het slakkenhuis, ook wel binnenoor genoemd. In het slakkenhuis bevinden zich de zintuig(zenuw)cellen, die de trillingen omzetten in zenuwprikkels. Deze zenuwprikkels worden via de gehoorzenuw naar de hersenen gevoerd, waar ze in 'horen' vertaald worden. Het middenoor is onder normale omstandigheden gevuld met lucht, die dezelfde druk en samenstelling heeft als de buitenlucht. De druk wordt gehandhaafd via de buis van Eustachius.

Wanneer trommelvliesbuisjes?

Als de buis van Eustachius niet goed werkt, ontstaat onderdruk in het middenoor. Hierdoor wordt het trommelvlies naar binnen getrokken. Door de onderdruk kan het slijmvlies in het middenoor geïrriteerd raken en vocht afscheiden, waardoor het middenoor gevuld raakt met vocht in plaats van met lucht. Dit zorgt voor een vol drukkend gevoel in het oor en soms voor pijn. Hevige pijn kan veroorzaakt worden door een ontsteking van dit vocht (middenoorontsteking). Omdat de geluidstrillingen door de aanwezige vloeistof gedempt worden, treedt ook gehoorverlies op.

Bij kinderen tussen twee en zes jaar komt deze aandoening veelvuldig voor; de afwijking is bijna altijd dubbelzijdig. Vaak treedt binnen enkele weken tot maanden spontaan genezing op zonder blijvende schade. Als uw kind langere tijd last heeft van oorontstekingen, hinderlijk gehoorverlies en/of langdurige klachten van afwijkend gedrag, dan kan een tijdelijke beluchting van het middenoor via een trommelvliesbuisje zinvol zijn. Een trommelvliesbuisje zorgt voor een open verbinding tussen middenoor en uitwendige gehoorgang, omdat via het buisje lucht in het middenoor komt.

De aandoening kan, alhoewel duidelijk minder frequent, ook op volwassen leeftijd voorkomen.

Wat is een trommelvliesbuisje?

Een trommelvliesbuisje is een buisje, meestal gemaakt van kunststof, met de grootte van een halve luciferkop. De doorsnede is ongeveer 1,5 mm en de lengte varieert van 3 mm tot 12 mm. Er zijn verschillende typen, die in vorm, afmeting en kleur kunnen variëren.

Plaatsen van de trommelvliesbuisjes

De KNO-arts maakt onder algehele verdoving (jonge kinderen) of plaatselijke verdoving (volwassenen) een kleine snede (3mm) in het trommelvlies. Als dit nodig is, zuigt de arts het vocht uit het middenoor. Vervolgens wordt het buisje als een boordenknoopje in het sneetje van het trommelvlies geplaatst; het ene uiteinde steekt in het middenoor, terwijl het andere uiteinde zich in de gehoorgang bevindt.

Als algehele verdoving wordt toegepast, dan moet de patiënt van tevoren nuchter te zijn. De ingreep is kortdurend en vindt in dagbehandeling plaats.

Oorpijn na de ingreep is niet gebruikelijk, pijnstilling is dan ook meestal niet nodig. Direct na de behandeling zijn de meeste klachten verdwenen. De eerste dagen na de ingreep kan er soms nog wat vocht uit de gehoorgang komen. Hiervoor hoeft u of uw kind geen watje of gaasje in het oor te dragen. Dit belemmert een goede beluchting van de gehoorgang en het middenoor en kan daardoor de genezing vertragen.

Hoe lang blijft het trommelvliesbuisje zitten?

Een trommelvliesbuisje blijft enkele maanden tot soms wel een aantal jaar zitten. Het buisje wordt na die periode spontaan door het trommelvlies naar de gehoorgang toe uitgestoten, waarna het gaatje in het trommelvlies zich, op een enkele uitzondering na, vanzelf sluit.

Bij een groot deel van de kinderen is het plaatsen van een trommelvliesbuisje slechts één keer nodig. In sommige gevallen moet het plaatsen van trommelvliesbuisjes vaker herhaal worden, omdat de functie van de buis van Eustachius nog niet hersteld is. Over het algemeen blijkt dat de functie van de buis van Eustachius na het zevende levensjaar verbetert, zodat het opnieuw plaatsen van buisjes dan niet meer nodig is.

Deze tekst is ontleend aan de folder 'Trommelvliesbuisjes' van de Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.