Topzorg

Voor de behandeling van rughernia heeft Ziekenhuis Bethesda een TopZorg-predicaat ontvangen van zorgverzekeraar Menzis.

Wat is een hernia?

Tussen de rugwervels liggen de zogenaamde tussenwervelschijven. Een tussenwervelschijf bestaat uit een stevige ring en een zachte kern. Als de stevige ring een zwakke plek vertoont, kan de kern naar buiten komen, en op een zenuwwortel drukken. Deze uitpuiling wordt een hernia genoemd. Slijtage of degeneratie van een tussenwervelschijf is een normaal proces dat bij iedereen in meer of mindere mate plaats vindt.

Door een hernia kunnen één of meerdere zenuwwortels bekneld raken.

Afhankelijk van de plaats van de hernia, geeft deze vaak uitstralende pijn vanuit de rug naar een gedeelte van het been.
De overige gevolgen van een hernia kunnen zijn:

• gevoelsstoornissen (bijv. een doof gevoel of tintelingen);
• verlammingsverschijnselen;
• plasproblemen.

Wat is een stenose?

Een stenose is een vernauwing van het wervelkanaal en hiervoor bestaan meerdere oorzaken. De ruimte in de wervelkolom, waar het ruggenmerg zich in bevindt, is bij elk individu verschillend. Als de ruimte in de wervelkolom beperkt is, raken de zenuwbanen eerder bekneld. Ook kan er door veroudering van de wervelkolom kalkafzetting ontstaan, waardoor een vernauwing optreedt.

Mogelijke gevolgen van een stenose:

• pijnklachten, met name bij lopen;
• gevoelsstoornissen;
• verlammingsverschijnselen.

De behandeling

Een hernia kan in sommige gevallen ook zonder operatie behandeld worden. De eerste keus is dikwijls pijnstillers en/of fysiotherapie en soms kortdurende bedrust. Het kan zijn dat de klachten daarna over zijn, het kan ook zijn dat een operatie toch noodzakelijk is.

De klachten die passen bij een stenose gaan minder vaak vanzelf over.

De operatie

De operatieve behandeling van een hernia en/of stenose vindt plaats onder volledige narcose of onder plaatselijke verdoving d.m.v. een ruggenprik. In een gesprek voor de operatie zal de anesthesist de narcose met u bespreken.

Bij een hernia in de lage rug wordt via een kleine huidsnede de uitpuiling van de tussenwervelschijf verwijderd.

Bij een stenose wordt meestal binnen het wervelkanaal weer ruimte gemaakt door een klein beetje bot weg te schrapen. Soms wordt aan de achterkant van het wervelkanaal bot weggenomen. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor de zenuwwortels.

Medicijnen

Vanaf ongeveer twee dagen voor de operatie mag u alleen nog Paracetamol, Tramadol of Morfine als pijnstiller gebruiken. De meeste andere pijnstillers veroorzaken bloedverdunning en dit kan de operatie bemoeilijken. Dit zijn met name de NSAID’s. (diclofenac, ibruprofen, naproxen). Als u Ascal, ASA of asperine gebruikt, moet u hiermee vanaf 10 dagen voor de operatie stoppen. Dit kan na de operatie weer worden gestart.

Tijdens en na de operatie krijgt u medicijnen toegediend om trombose te voorkomen. Na de operatie krijgt u nog enige tijd pijnstillers.
Het effect van deze pijnstillers wordt bijgehouden en gemeten met een cijfer. De verpleegkundige zal u op vaste tijden vragen welk cijfer u geeft voor uw pijn.

Na de operatie

Na 6 uur mag u onder begeleiding van een verpleegkundige of fysiotherapeut even uit bed.
Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis zal de fysiotherapeut u informeren over oefeningen en u hierin ook begeleiden.

Duur van de opname

De opname duurt meestal 3 dagen en u wordt een dag voor de operatie al opgenomen.
Bijna altijd kan het vervoer naar huis plaatsvinden in een normale personenauto.

Weer thuis

De snelheid waarmee u uw dagelijkse bezigheden weer kunt hervatten, hangt af van uw persoonlijke situatie. Lichte werkzaamheden kunnen meestal 2 tot 3 weken na de operatie worden hervat. Zwaardere werkzaamheden na 6 tot 8 weken.

Fysiotherapie

Het is aan te bevelen om alvast van te voren een afspraak te maken met een fysiotherapeut voor oefeningen en adviezen die u na de operatie thuis kunt toepassen. Zodra de operatiedatum bekend is, kunt u hiervoor een eerste afspraak maken.

Complicaties

Zoals bij elke operatie, kunnen ook bij een hernia- of stenoseoperatie soms complicaties optreden, zoals

• beschadiging van de zenuw naar het been
• beschadiging van het vlies dat om de zenuwen heen ligt, met vochtverlies als gevolg. Hierdoor kunt u enkele dagen wat hoofdpijn hebben
• ontsteking van de tussenwervelschijven
• trombose
• wondontsteking.

U moet een arts waarschuwen wanneer

• de wond gaat lekken
• de wond dik of rood wordt en/of meer pijn gaat doen
• u koorts krijgt
• als u een dikke, pijnlijke kuit krijgt.

Verwachtingen

De uitstralende pijnklachten in het been verdwijnen in principe door de operatie. Klachten die al langere tijd in de rug bestonden, blijven ondanks de operatie vaak bestaan. Reeds voor de operatie aanwezige gevoelsstoornissen, verlammingsverschijnselen en/of plasproblemen kunnen, afhankelijk van de beschadiging van het zenuwweefsel, (deels) blijven bestaan.
Herstel van functie kan tot ongeveer 1 jaar na de beschadiging optreden. De stabiliteit en stevigheid van de wervelkolom blijven na de operatie doorgaans volledig intact.

Controle

Ongeveer vier tot zes weken na ontslag vindt poliklinisch een controle plaats bij de neurochirurg. U ontvangt hiervan schriftelijk bericht.

Veel gestelde vragen

Als ik een oproep ontvangen heb voor de operatie is het dan 100% zeker dat de operatie doorgaat?
Helaas kunnen wij dit niet garanderen; er kan altijd een spoedgeval tussen komen zodat er een andere afspraak met u gemaakt moet worden. Het is goed hier rekening mee te houden.

Moet ik voor de opname nuchter zijn?
Nee dat hoeft niet, u wordt de dag voor de operatie opgenomen. U hoort van de verpleging vanaf wanneer u nuchter moet zijn voor de operatie.

Is het normaal dat mijn rug stram aanvoelt na de operatie?
Ja, dat is heel normaal, uw rug voelt de eerste tijd stram en stijf aan.

Wanneer kan ik mijn rug weer belasten?
Probeer elke dag te wandelen. Bouw dit langzaam op. Streef ernaar gedurende een maand na ontslag 1 à 1½ uur achtereen te lopen. Lichte werkzaamheden kunnen meestal 2 tot 3 weken na de operatie worden hervat. Zwaardere werkzaamheden na 6 tot 8 weken.

Welke beweging mag ik wel en niet maken?
Vermijd voorover bukken! Wanneer u toch iets van de grond moet oprapen probeer dit dan met een holle rug te doen en zo diep mogelijk in de heupen en knieën te buigen. Vermijd het rechtop zitten in bed en het zitten in het bad.

Kan ik na de operatie traplopen?
Ja, dit wordt nog tijdens uw opname met u geoefend door de fysiotherapeut van het ziekenhuis.

Hoe moet ik liggen in mijn slaap?
Het is belangrijk dat u een comfortabele positie vindt waarin u goed kan slapen, zodat u uw rug tot rust kan laten komen. Vermoeidheid zal uw pijnervaring namelijk doen toenemen. Gebruik slechts een dun kussen en vermijd slapen in een opgerolde houding. Bij het opstaan uit bed buigt u de benen en rolt u op uw zijde. Steek vervolgens de onderbenen over de bedrand en gebruik uw armen om u overeind te duwen. Ook dit wordt met u geoefend door de fysiotherapeut van het ziekenhuis.

Moet er een bed in de kamer komen?
Het is moeilijk om hierop een eenduidig antwoord te geven, omdat dit per patiënt verschilt.

Moet ik thuis ook met krukken lopen?
Nee, dat hoeft niet. De fysiotherapeut in het ziekenhuis oefent ook het lopen met u. U krijgt o.a. adviezen over het tillen, sokken aantrekken en het vastmaken van schoenveters. Ook krijgt u van de fysiotherapeut een folder met belangrijke oefeningen.

Mag ik douchen?
Ja, u mag douchen. Na het douchen de wond droogdeppen en desgewenst afdekken met een pleister of een gaasje.

Moet ik thuis hulp regelen?
De eerste 2 weken na het ontslag kunt u beter niet stofzuigen, schrobben, bedden opmaken, ramen wassen, boodschappen dragen, kinderen optillen, tuin omspitten enz. Wanneer u in aanmerking komt voor thuiszorg, zal de liaisonverpleegkundige bij u op de afdeling langskomen

Wanneer mag ik weer autorijden?
Na uw vertrek uit het ziekenhuis kunt u als passagier korte stukken in een auto meerijden. Probeer zo min mogelijk zelf auto te rijden. Het is niet de bedoeling dat u de eerste maand na het ontslag uitgebreid met de auto gaat toeren.

Wanneer mag ik weer autorijden?
Probeer zo min mogelijk zelf auto te rijden. Na uw vertrek uit het ziekenhuis kunt u als passagier korte stukken in een auto meerijden. De richtlijn is hetzelfde als bij andere activiteiten: begin rustig en bouw het op.

Wanneer mag ik weer fietsen?
Gemiddeld genomen mag u vier weken na ontslag weer proberen te fietsen op vlakke wegen. Afhankelijk van uw klachten kunt u dit eerder of later gaan proberen. Het is beter hobbelige routes te vermijden.

Wanneer mag ik weer werken?
Het werken kunt u hervatten wanneer u de normale dagelijkse activiteiten goed kunt volhouden. U kunt dit bespreken met uw bedrijfsarts.

Wanneer mag de pleister van de wond af?
De dag na de operatie krijgt u een pleister op de wond die u na een week er af kunt halen. Als de pleister vanzelf loslaat hoeft u deze niet te vervangen. Deze pleister beschermt de wond ook bij het douchen.

Aanvullende informatie

Algemene informatie over hernia, stenose, en de behandeling hiervan kunt u vinden op de website van de Nederlandse Vereniging van Neurochirurgen www.nvvn.org.