Hoe ontstaat diabetische retinopathie?

Diabetische retinopathie is een complicatie van suikerziekte waarbij veranderingen optreden in de bloedvaten van het netvlies. Het netvlies wordt slechter voorzien van zuurstof, waardoor er groeifactoren vrij komen: een stimulans voor het vormen van nieuwe vaten. Deze veranderingen kunnen zich voordoen in twee vormen.

• De wand van de kleine bloedvaten verandert. Hierdoor kan lekkage van vocht en bloed optreden; gebeurt dit in de buurt van de gele vlek (macula), dan kan het gezichtsvermogen verminderen. Dit heet diabetische maculopathie.
   
• Vergelijkbare veranderingen kunnen ook buiten het gebied van de gele vlek optreden en hebben geen onmiddellijke invloed op het gezichtsvermogen; dit heet diabetische achtergrondsretinopathie. Dit kan echter onder invloed van groeifactoren overgaan in proliferatieve retinopathie, waarbij nieuwe bloedvaten gaan groeien. Deze nieuwe bloedvaten zijn erg broos en kunnen gemakkelijk bloedingen in het glasvocht binnen in het oog veroorzaken of het netvlies ernstig beschadigen. Het gevolg is dat u slechter gaat zien.

Situatie één en twee kunnen samen voorkomen.

Het risico van het krijgen van retinopathie neemt toe naarmate de suikerziekte langer bestaat. Omdat het mogelijk is al geruime tijd aan suikerziekte te lijden zonder dat u daar iets van heeft gemerkt, is het verstandig uw ogen te laten controleren zodra er bij u suikerziekte vastgesteld is. Er kunnen afwijkingen optreden in de ogen die (nog) geen klachten geven maar wel behandeld moeten worden om verdere beschadiging te voorkomen. De oogarts kan u vertellen hoe vaak u op controle moet komen.

Diagnose

Bij het onderzoek door de oogarts worden de pupillen met druppels verwijd, zodat het netvlies goed kan worden bekeken. Deze druppels maken het zien tijdelijk minder. U wordt dan ook aangeraden niet zelf auto te rijden. Als er afwijkingen worden gevonden, kan het noodzakelijk zijn foto's te maken met contrastvloeistof (fluorescentie angiografie). Hierbij wordt een kleurstof in uw arm gespoten. Het kan zijn dat u hier wat misselijk van wordt. Met behulp van dit onderzoek kan de oogarts de mate en de ernst van de afwijkingen beter beoordelen.

Behandeling

Het doel van de behandeling is de diabetische retinopathie af te remmen en zo slechtziendheid te voorkomen of te beperken.

Met laserbehandeling is het mogelijk bijzondere lichtstralen op het netvlies te richten. Hierbij wordt bij een behandeling een deel van het netvlies uitgeschakeld zodat de vraag naar zuurstof daalt en er geen groeifactoren meer geproduceerd worden: de (beginnende) vaatnieuwvorming komt dan tot stilstand en/of de lekkage neemt af. Afhankelijk van de aard van de afwijkingen zijn één of meerdere laserbehandelingen nodig. Aangezien de beschadiging van het netvlies door suikerziekte gedurende langere tijd kan doorgaan, kan aanvullende behandeling later nodig zijn. Klik hier voor meer informatie over de laserbehandeling.

In het geval er vooral centraal veel lekkage is en dus veel vocht onder het netvlies kan het nodig zijn tevoren een injectie met ontstekingsremmende medicijnen in het glasvocht te spuiten. Hierdoor neemt het vocht tijdelijk af waardoor een laserbehandeling beter effect heeft.

Als er een bloeding in de glasvochtruimte ontstaat die niet opheldert, dan kan de oogarts een vitrectomie adviseren. Dit is een operatie, waarbij het glasvocht wordt verwijderd. Tijdens de operatie kan het netvlies eventueel aanvullend met laserstralen of met koude (cryotherapie) worden behandeld.

Conclusie

Helaas geeft suikerziekte nogal eens problemen met het zien. Door de steeds betere onderzoeks- en behandelingsmethoden is het tegenwoordig vaak mogelijk de diabetische retinopathie tot stilstand te brengen. In veel gevallen is het daardoor mogelijk blindheid te voorkomen. Laat daarom bij suikerziekte uw ogen regelmatig onderzoeken.

Vragen?

Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen, stel deze dan aan uw oogarts.

Deze tekst is ontleend aan de folder 'Suikerziekte en het oog' van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap (NOG).