Netvliesloslating

De voorkant van het oog wordt gevormd door het hoornvlies. Hierdoor valt het licht naar binnen. Vervolgens gaat het door de pupil (de ronde opening in het regenboogvlies), door de lens en door de glasvochtruimte die gevuld is met een heldere gelei (het glasvocht). Uiteindelijk komt het licht terecht op het netvlies. In het netvlies zitten staafjes en kegeltjes: dit zijn de cellen die de lichtprikkel omzetten in een elektrische prikkel. Deze prikkels worden via de oogzenuw naar de hersenen geleid en daar omgezet in een beeld. Als het netvlies losraakt van zijn onderlaag spreken we van een netvliesloslating.

Oorzaken

Een netvliesloslating (ablatio retinae) ontstaat doordat er kleine scheurtjes in het netvlies komen. Als er eenmaal een scheurtje of gaatje in het netvlies zit, kan er vocht onder het netvlies komen. Het netvlies laat dan los. Laat een netvliesloslating snel behandelen, anders kunt u binnen enkele weken blind zijn.

Netvliesloslating komt jaarlijks ongeveer bij 1 op de 10.000 mensen voor. Het kan op elke leeftijd optreden, maar bij ouderen is het risico groter. U hebt meer risico op netvliesloslating als:

  • u een staaroperatie hebt ondergaan;
  • netvliesloslating in uw familie voorkomt;
  • u bijziend bent (u hebt dan een bril of lenzen voor veraf).

Verschijnselen

Mensen van middelbare leeftijd en ouderen nemen soms plotseling vlekken en flitsen waar. Deze verschijnselen kunnen duiden op verandering van het glasvocht. Soms begint een netvliesloslating zonder vlekken en flitsen, dan merkt u een uitval van het gezichtsveld. Zolang het centrale deel van het netvlies niet heeft losgelaten, is de gezichtsscherpte in het algemeen nog goed. Het komt ook voor dat een netvliesloslating begint met een plotseling verlies van het gezichtsvermogen door een bloeding in het glasvocht.

Onderzoek

Aan de buitenkant van het oog is niet te zien of er sprake is van een netvliesloslating. Bij de hierboven genoemde verschijnselen is het raadzaam de huisarts te raadplegen. Hij kan u vervolgens doorverwijzen naar de oogarts. 

De oogarts verwijd met behulp van druppels de pupil om het netvlies goed te kunnen bekijke. Als er sprake is van een glasvochtbloeding kan met echo-apparatuur vastgesteld worden of het netvlies van zijn plaats is. Dit onderzoek is pijnloos en ongevaarlijk.

Behandeling

Er zijn verschillende behandelmethoden mogelijk, dit is afhankelijk van uw situatie.

  • Laserbehandeling
    Als de gaatjes niet te groot zijn en het netvlies nog niet of nauwelijks is losgelaten, dan kan de laser worden gebruikt om rondom de gaatjes littekens te maken. Voor meer informatie over de laserbehandeling klikt u hier.
     
  • Operatie
    Als er vocht onder het netvlies gekomen is, dan kunnen er geen littekens gemaakt worden met een laser. Dit komt doordat het vocht de verkleving van het netvlies met de diepere lagen onmogelijk maakt. Een operatie is dan mogelijk. Bij deze operatie wordt een bandje (cerclage) rond het oog aangebracht. Soms wordt in het oog geprikt (punctie) om vocht te laten aflopen. Het netvliesgat wordt met koudeapplicatie (cryocoagulatie) of met laser, tijdens of na de operatie, behandeld om een goede verkleving van het netvlies met de onderlaag tot stand te brengen. Verder wordt het gaatje dichtgedrukt met een stukje siliconenmateriaal. Na de operatie wordt soms gas in het oog achtergelaten om het netvlies op zijn plaats te houden. Dit gas lost geleidelijk op. In die tijd mogen er geen grote drukschommelingen zijn omdat het gas kan uitzetten: u kunt dan dus niet vliegen of duiken. In geselecteerde gevallen kan het inbrengen van gas met aansluitend cryocoagulatie of laser van het netvliesgaatje afdoende zijn.
     
  • Glasvochtoperatie
    Soms kan het nodig zijn om het glasvocht weg te halen tijdens een glasvochtoperatie (vitrectomie). Voor meer informatie over de glasvochtoperatie klikt u hier.

Resultaat

In 90% van de gevallen lukt het om het netvlies na één of meer operaties weer aanliggend te krijgen. Het uiteindelijke gezichtsvermogen is afhankelijk van het soort netvliesloslating. Wanneer het niet lukt het netvlies op zijn plaats te krijgen, wordt het oog geleidelijk aan blind. Na de operatie moet u enige tijd oogdruppels gebruiken en soms moet de sterkte van de bril of contactlens worden veranderd.

Vragen?

Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen, stel deze dan aan uw oogarts.

Deze tekst is ontleend aan de folder 'Netvliesloslating' van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap (NOG).