Een laser is te beschouwen als een soort speciale gloeilamp, maar dan een gloeilamp die een heel dunne, felle en zuivere lichtstraal uitzendt. Via een microscoop kan deze lichtstraal gericht worden om in het oog een brandplekje te geven of weefsel te snijden. Er bestaan verschillende soorten lasers. Zij verschillen in kleur en sterkte van de lichtstraal. In de oogheelkunde worden vooral de Argonlaser en de Yag-laser gebruikt. Beide kennen verschillende toepassingen. Laserstralen hebben niets te maken met röntgenstralen of radioactiviteit. De excimer-laser (voor de behandeling van ‘brilafwijkingen’) blijft in deze tekst buiten beschouwing.
Welke ziekten kunnen met laser worden behandeld?
-
Scheurtjes in het netvlies
Gaatjes of scheurtjes in het netvlies kunnen leiden tot een netvliesloslating (ablatio retinae). Dit kan worden voorkomen door deze gaatjes of scheurtjes op hun onderlaag vast te 'lassen' met een laser. De behandeling is soms wat gevoelig en duurt tien tot twintig minuten.
-
Suikerziekte in het oog
Suikerziekte (diabetes mellitus) kan afwijkingen aan het netvlies geven (diabetische retinopathie). Met de laser is het mogelijk de beschadiging van het netvlies te vertragen of tot stilstand te brengen (niet: te herstellen) en zo het gezichtsvermogen zo goed mogelijk te bewaren. Afhankelijk van de aard van de afwijkingen zijn één of meer laserbehandelingen nodig. Aangezien de beschadiging van het netvlies door suikerziekte gedurende langere tijd kan doorgaan, kan aanvullende behandeling later nodig zijn.
De behandeling kan wat gevoelig zijn, vooral als grote delen van het netvlies gelaserd moeten worden en duurt tien tot twintig minuten. Als ook de ‘gele vlek’ gelaserd moet worden, kunt u na de behandeling vlekjes in uw gezichtsveld zien die blijvend zijn.
-
Hoge oogdruk
Hoge oogdruk kan leiden tot een toenemende, blijvende beschadiging van de oogzenuw (glaucoom). Dit veroorzaakt verkleining van het gezichtsveld en leidt uiteindelijk tot blindheid. Een te hoge oogdruk kan verschillende oorzaken hebben. Bij open kamerhoekglaucoom, kan met de laser de afvoer van het oog vergroot worden (lasertrabeculoplastiek). Bij gesloten kamerhoekglaucoom maakt de oogarts de afvoer van het oog vrij door met de laser een klein gaatje te maken in het regenboogvlies (laseriridotomie). Dit kan vaak ook in het acute stadium (acuut glaucoom) gedaan worden.
De behandeling duurt tien tot twintig minuten en is vrijwel pijnloos.
-
Andere aandoeningen
Meerdere afwijkingen van het netvlies kunnen aanleiding zijn voor laserbehandeling, bijvoorbeeld een afsluiting van een bloedvat in het netvlies. Dit om te voorkomen dat er zich nieuwe bloedvaten gaan vormen in het oog, en soms om vocht in de gele vlek (macula-oedeem) te verminderen.
-
Hechtingen in het oog na een glaucoomoperatie kunnen met de laser pijnloos losgemaakt worden.
-
Nastaar
Na een staaroperatie (cataractoperatie) kan vertroebeling van het lenszakje van de oude lens ontstaan. De gezichtsscherpte vermindert dan weer, dit wordt na-staar genoemd. Met een laser kan een opening in het lenszakje 'gesneden' worden.
De behandeling duurt enkele minuten en is pijnloos.
Hoe gaat een behandeling in zijn werk?
U hoeft thuis geen speciale voorbereidingen te treffen. Op de polikliniek wordt de pupil meestal met oogdruppels wijd gemaakt. Daarvoor moet u tenminste een half uur voor de behandeling aanwezig zijn. Het oog wordt verdoofd door een druppel.
Bij de behandeling wordt een contactlens op het hoornvlies geplaatst en vastgehouden door de oogarts. De laserstralen worden door deze lens heen gericht op de afwijking die behandeld moet worden.
Direct na de behandeling ziet u vaak minder scherp door de lichtflitsen en de oogdruppels. Zelf autorijden is dus niet mogelijk! Begeleiding, ook wanneer u met het openbaar vervoer of met de taxi gekomen bent, is aan te bevelen. In geval van pijn na de behandeling kunt u een pijnstiller (bijvoorbeeld paracetamol) nemen en het oog sluiten. Wanneer de pijn langer dan twaalf uur duurt, neemt u dan contact op met uw oogarts. Niet alle informatie in deze tekst is noodzakelijk op u van toepassing.
Vragen?
Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen, stel deze dan aan uw oogarts.
Deze tekst is ontleend aan de folder 'Laserbehandeling van het oog' van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap (NOG).
