Wanneer is een vitrectomie nodig?

Het glasvocht kan troebel worden, spontaan of door een bloeding. Een vitrectomie kan in sommige gevallen nuttig zijn om het troebele glasvocht te verwijderen, om het licht weer ongehinderd in het oog te laten. Maar meestal wordt een vitrectomie uitgevoerd voor een afwijking aan het netvlies. Soms groeit er een vliesje over het netvlies (epiretinale membraan). Dit kan vervorming van de gele vlek (pucker) veroorzaken, waardoor u ook vervormd gaat zien. Er kan ook een gaatje in de gele vlek ontstaan waardoor het scherp kunnen zien ernstig vermindert (maculagat).

Dagbehandeling

De operatie vindt meestal in dagbehandeling plaats, in sommige gevallen is het noodzakelijk om enkele dagen in het ziekenhuis te worden opgenomen.

Verdoving

Afhankelijk van de ernst van de afwijking kan de operatie van een half uur tot enkele uren duren. De meeste operaties kunnen met een locale verdoving uitgevoerd worden. Soms is een narcose nodig. De wijze van verdoving zal tijdens het voorafgaande bezoek bij de oogarts met u besproken worden.

De operatie

Bij een vitrectomie maakt de oogarts drie kleine openingen in de harde oogrok, vlak naast het hoornvlies gemaakt. De arts vervangt het glasvocht door een speciale vloeistof, maar soms door gas of olie. Gas en olie geven het netvlies na de operatie enige tijd steun. De ernst en aard van de oogafwijking bepalden de keuze tussen vloeistof, gas en olie. De keuze wordt voor de operatie met u besproken. Soms zal de arts tijdens de operatie moeten besluiten van deze keuze af te wijken.

Bij een netvliesloslating kan het nodig zijn tijdens de operatie een kunststof bandje (cerclagebandje) rond het oog aan te brengen om het netvlies extra steun te geven. Dit bandje is van buitenaf niet zichtbaar en hoeft niet verwijderd te worden.

Als het zicht op het netvlies door een troebele lens (staar) tijdens de operatie te slecht is moet de ooglens verwijderd worden. In een aantal gevallen kan de verwijderde ooglens door een kunstlens vervangen worden.

Meestal zal het aanbrengen van een cerclagebandje en het verwijderen of vervangen van de ooglens van tevoren met u worden besproken. Bij onvoorziene omstandigheden zal de arts tijdens de operatie de beslissing moeten nemen.

Zoals eerder aangegeven wordt bij een vitrectomie het glasvocht vervangen door een speciale vloeistof, gas of olie. Gas en olie worden gebruikt om het netvlies na de operatie enige tijd steun te geven. De ernst en aard van de oogafwijking bepalen de keuze tussen vloeistof, gas en olie. De keuze wordt voor de operatie met u besproken. Soms zal de arts tijdens de operatie moeten besluiten van deze keuze af te wijken.

Na afloop

Als u tijdens de operatie speciale vloeistof in uw oog heeft gekregen, wordt dit vanzelf vervangen door vocht dat u oog zelf aanmaakt. Ook gas wordt door eigen vocht vervangen, maar blijft langer in het oog. Zolang er een grote gasbel in het oog zit, kunt u weinig zien. Na verloop van tijd merkt u dat u over de gasbel heen kunt kijken en de bel langzaam uit het oog verdwijnt. Bij gebruik van gas is het meestal nodig dat u gedurende een aantal dagen na de operatie een bepaalde houding aanneemt. Zolang de gasbel groot is kunt u in ieder geval beter niet plat op uw rug liggen. De gasbel drukt dan namelijk tegen de ooglens aan. Zolang er gas in uw oog aanwezig is, moet u drukverschillen mijden, dat wil zeggen niet vliegen, duiken of bergbeklimmen.

Als u onverhoopt binnen één maand na het inbrengen van het gas een operatie onder algehele narcose moet ondergaan dient u dit te melden aan de anesthesist. Er mag dan namelijk geen lachgas worden gebruikt.

Olie verdwijnt niet vanzelf, maar moet met een tweede operatie verwijderd worden. Deze operatie zal meestal enkele maanden na de eerste operatie plaats vinden.

Bijzonderheden na de operatie

Zoals bij iedere operatie kan ook na een vitrectomie een nabloeding of infectie optreden. Bij een bloeding wordt het beeld plotseling wazig. Een bloeding verdwijnt meestal vanzelf. Een infectie komt zelden voor, maar kan ernstige gevolgen hebben. Als u nog niet aan staar geopereerd bent, zal enige tijd na een vitrectomie een staaroperatie nodig zijn. De termijn waarop staar zich bij u zal ontwikkelen is zeer variabel (een maand tot meerdere jaren, sneller op hogere leeftijd). Het ontstaan van staar merkt u op door een langzame achteruitgang van de gezichtsscherpte.

• Soms is na de operatie de oogdruk tijdelijk te hoog. De oogdrukverhoging wordt meestal met extra oogdruppels behandeld.
• Soms treedt na de operatie ter behandeling van een netvliesloslating opnieuw een netvliesloslating op. Bij een netvliesloslating valt een deel van het gezichtsveld weg. De kans op een netvliesloslating is het grootst in de eerste maanden na de vitrectomie. Het is verstandig in deze periode het gezichtsveld af en toe zelf te controleren. Dit kunt u doen door uw hand in het gezichtsveld te bewegen, terwijl u recht vooruit blijft kijken en het niet geopereerde oog dicht houdt. Uw hand moet den rondom overal evengoed zichtbaar zijn. Bij een netvliesloslating is meestal een nieuwe operatie nodig.

Nabehandeling

Meestal blijft u tot enkele weken na de operatie oogdruppels gebruiken. Hechtingen hoeven als regel niet te worden verwijderd, maar ze kunnen vooral de eerste week irritatie geven. Het oog blijft enkele weken wat gevoelig, rood en gezwollen en in die tijd zult u fel licht waarschijnlijk slecht verdragen. Na een tot enkele weken kunt u al uw bezigheden weer hervatten. Als bij u een cerclage-bandje is aangebracht, dan wordt na drie maanden uw brilsterkte aangepast. Uw brilsterkte kan namelijk veranderen doordat uw oog door het bandje iets van vorm verandert.

Vragen?

Als u nog vragen heeft, kunt u deze stellen aan uw oogarts.

Deze tekst is ontleend aan de folder 'Vitrectomie' van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap (NOG).